Kerk van Hofstade


De parochiekerk kent een lange bouwgeschiedenis met twee belangrijke vergrotingen. Er is waardevol meubilair en een aantal kunstvoorwerpen. Ze is toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw.

De kerk bestaat uit het langschip met twee zijbeuken van vijf traveeën, een vieringtoren, twee transeptarmen en een koor. Boven het uurwerk op de toren, staat het jaartal 1770. Aangebouwd zijn aan de zuidoostkant een traptoren, de zg. Barbaratoren, in een hoek gevormd door een transeptarm. Tegen elke transeptarm is een sacristie aangebouwd.

Het koor, het oudste gedeelte van de kerk in vroeg gotische stijl, gaat terug tot in de dertiende eeuw en werd in de vijftiende eeuw en later veranderd en uitgebreid. Uit de laatste periode dateren de transeptarmen en de toren. Het gebouw werd meermaals vernield door de geuzen en ook bij natuurgeweld liep toren en dak meer dan eens schade op.

Een gedenksteen in de kerk gedateerd 1749 herinnert aan een verbouwing van het koor en de afwerking van de zijbeuken. In 1875 werd de kerk aanzienlijk vergroot en werd het koor in zijn oorspronkelijk vroeg gotische stijl herbouwd. De zijbeuken en het langschip bleven tot dan onder één bedaking. De kerk werd een laatste maal vergroot.

HK-Denderland_preekstoelPreekstoel - Jan-Frans Van Geel - 1820

We schrijven 1897. Hierbij verdwenen de restanten van de vroeg-gotische kerk: de vensterkruisen (monelen) van twee ramen en de schoren van de kroonlijst onder de goot.

Bij de verbouwingen werd in de eenvoudige neogotische westgevel, de gotische (15de eeuw) deuromlijsting hergebruikt.

Omstreeks 1920 werd de kerk gevloerd met zwarte en witte marmeren vloertegels, met ster- en andere motieven. Preekstoel - Jan-Frans Van Geel - 1820

Het kerkinterieur dateert midden achttiende eeuw en is voorzien van kwaliteitsvolle interieurelementen.

De inrichting van het hoogkoor en de transeptarmen zijn eind negentiende eeuw aan de neogotische smaak aangepast.

Er staan drie altaren, twee koorbanken (1898), zes biechtstoelen en een Van Peteghem-orgel (1762).

De preekstoel (1820) is een kunstwerk van Jan-Frans van Geel, en domineert het zicht van het langschip. Artistiek en historisch waardevol is het gotische eikenhouten beeld voorstellende Christus met de rietstok (omstreeks 1420).

In de sacristie worden enkele zeer waardevolle kunstschatten (17de en 18de eeuw) en textielvoorwerpen bewaard.

De kerk is omgeven door het oude kerkhof, beplant met enkele hulststruiken en met sierlijk gesnoeide taxusbomen.

Enkele merkwaardige historisch belangrijke oude grafzerken bleven bewaard. Ze staan opgesteld tegen de gevels. Aan de westelijke gevel hangen twee gedenkplaten, als herinnering aan de slachtoffers uit de Eerste Wereldoorlog. De zandstenen kerkhofmuur die volledig rond de kerk loopt, werd heropgebouwd in 1858.

In 1950 werd de roepsteen aan de kerkhofmuur verplaatst om plaats te maken voor het oorlogsmonument als herinnering aan de slachtoffers van beide wereldoorlogen. Het monument staat naast de vrijheidsboom, geplant als herinnering aan de wapenstilstand in 1918.

Kerk en kerkhofmuur zijn sinds 1974 samen een monument beschermd. Rond de laatste eeuwwisseling werd de kerk grondig gerestaureerd. Voor uitgebreide informatie over de kerk: zie

De parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart in Hofstade-Aalst; een bijdrage tot de geschiedenis, 204 blz., 2004, € 45.
auteurs M. UYTTERSPROT i.s.m. M. DE LOOSE, H. TIMMERMAN.